Kelime ve Cümle Yapı
 

KELİME CÜMLE YAPISI

Cümle Ve Cümle çeşitleri

Cümle: Maksadımızı tam olarak anlatan söz dizilerine CÜMLE diyoruz.

Cümle özellikleri:

Cümleye büyük harfle başlanır.
Cümlelerin sonuna nokta, soru işareti veya ünlem işareti konur.
Bu işaretlerden sonra gelen cümlelerin baş harfleri bürük yazılır.


CÜMLENİN ÖĞELERİ

Kelimelerin cümledeki görevlerine cümlenin öğreleri denir. Bir cümlede üç çeşit öğe bulunur.
1. Yüklem: Cümlede yapılan işi, oluşu ya da eylemi bildiren kelimeye yüklem denir.
Yüklem cümlenin temel öğelerinden biridir. Genellikle cümlenin sonunda bulunur.
Annen sofrayı kurmaya hazırlandır (hazırlandı yüklem)
Cümlede Yüklemi Bulma Kuralı: Cümlede fiil veya ek fiil olan kelime ya da kelime grubu yüklem olur.
Yüklemsi fiilimsi olan söz gruplarına cümlecik, yüklemi fiil olan söz gruplarına da temel cümlecik denir.
Şebnem az önce koşarak bize geldi.
yan cümlecik temel cümle
2. Özne: Yüklemin bildirdiği işi, hareketi yapan ya da bir oluş içinde bulunan varlığa özne denir.
Cümlede Özneyi Bulma Kuralı: Cümledeki yükleme insanlar için kim, diğer varlıklar için ne soruları sorulduğunda cevap veren kelime ya da kelime grubu öznedir.
Arkadaşın koştu. (Kim koştu? arkadaşın )
Özne Çeşitleri:
a. Gerçek Özne: Cümlede özne açık şekilde belli oluyorsa gerçek öznedir.
Dünya dönüyor (Kim dönüyor? dünya)
b. Gizli Özne: Bazı cümlelerde özne bllirtilmez. Böyle durumlarda özneyi yüklemin sonundaki eke bakarak buluruz
Eşyaları alanlar yerine bıraktılar (Bırakanlar kim? Onlar)
c. Sözde Özne: Aslında özne oladığı halde, özne gibi görünen kelimelerdir.
İnsanlar vapura doluştu. (Kim doluştu? insanlar - sözde özne)
3. Tümleç: Yüklemi tümleyen ya da kuvvetlendiren kelimelere tümleç denir.
Serpil kitabı yırttı. (Neyi yırttı? kitabı - tümleç)
Tümleç Çeşitleri: Dörde ayrılır:
a. Düz Tümleç: (Nesne) Öznenin yaptığı eylemden dorudan doğruya etkilenir
Ötede çocuk top oynuyor. (Kim oynuyor? çocuk - özne / Ne oynuyor? top - tümleç)
b. Dolaylı Tümleç: (Nesne) Yüklemin anlamını yer, yön, kalma, çıkma, bakımından tamamlayan tümleçlerdir
Annem eve gidiyor. (Nereye gidiyor? eve - d. tümleç)
c. Zarf Tümleci: Yüklemin anlamını zaman, yer, durum bakımından tamamlayan kelimelerdir.
Akşam oradan geçerek eve gittim. (oradan - zarf tümleci / eve - d. tümleç)
d. Edat Tümleci: "ile, (-le), için" edatlarıyla birleşerek yüklemi tamamlayan söz öbekleridir.
Özne ile yüklem arasındaki edat tümleçleri "ne, niçin, ile, kim, için" soruları getirilerek bulunur.
Babamı görmek için iş yerine gittim. (kimi görmek için? babamı görmek için - edat)


Yüklemlerine Göre Cümle Çeşitleri:

Yüklemlerin göre cümleler ikiye ayrılır:
a. Fiil Cümlesi: Yüklemi fiil olan cümlelerdir.
Sincap ağaca tırmandı.
b. İsim Cümlesi: Yüklemi isim soyundan olan cümlelerdir.
İstanbul güzel bir şehirdir.

Yapılarına Göre Cümleler

a. Basit (yalın) Cümle: Yalnız tek bir düşünceyi anlatan söz dizisine basit cümle denir.
Işıklar paça parça âdeta ayaklarımızın dibinde sönüyordu.
b. Birleşik Cümle: Tamlayan ve tamlanan cümleciklerden kurulmuş söz dizisine birleşik cümle denir. Bu tür cümlelerde, fiil ve ek fiil temel cümleyi, fiilimsi de yan cümleciği meydan getirir.
Annem gelmeden bulaşıkları yıkamalıyız

c. Sıralı Cümle: Arasında anlam ilgisi olmayan bağımsız cümlelerin virgül ya da noktalı virgül yardımıyla birbirine bağlanmasından oluşan cimlelerdir.
Halk oyunları oynarken, eller rahat, ayaklar canlı, başlar dikleşir ve insan sesi müziğe eşlik eder.

d. Bağlı Cümle: Anlamca aralarında ilgi olan cümlelerin bağlaçlarla bağlanmasından oluşan cimlelerdir.
Orta çeşmeden sağa dönüp ve ormana girince, güzel bir çiçek kokusu, buketi ile karşılaşırsınız ama; bu sizi yanıltmasın.
Dizilişlerine Göre Cümleler

A. Kurallı Cümle: Yüklemi sonda olan cümlelerdir. Bu çeşir cümleler kurala uygun kuruldukları için kurallı cümle diyoruz.
Tarla, bereket yüklü bahara motor sesleriyle uyandı.
Seyhan, Sakarya, Tunca gayrı keyfince akmayacak
B. Devrik Cümle: Yüklemi başta veya ortada olan cümlelerdir. Bu çeşir cümlelere devrik cümle diyoruz.
Silkindi karanlığından pırıl pırıl sabahlara.
Keyfince akmayacak gayrı Seyhan, Sakarya, Tunca.

Alamlarına Göre Cümle Çeşitleri

Yüklem anlamların göre cümleler beşe ayrılır.
1. Olumlu Cümle: Eylemin yapıldığı ya da işin olduğunu bildiren cümlelerdir.
Güneş akşamları erken batıyor.

2. Olumsuz Cümle: İşin ve eylemin yapılmadığını bildiren cümlelerdir. Olumsuz cümle, fiil cümlelerindeki yüklemin sonuna "-me" olumsuzluk eki şimdiki zaman kipinin sonuna geldiğinde daralır. "-mi, -mı, -mu, -mü" halini alır.
Hoca efendi hiç şaşmaz. Aysel kibar değildir.

3. Ünlem Cümlesi: SEvinç, korku, hayret ve üzüntü gibi duyguları anlatan cümlelerdir.
Vah vah, çok üzüldüm. Aa, sen ne yapıyorsun?

4. Soru Cümlesi: Bir işin, eylemin olup olmadığını soran, içeriğini araştıran cümlerdir.
Sana kim baktı? Hangi oyuncuyu gördün?

5. Şart Cümlesi: Bir işin yapılmasını, bir başka işin yapılması şartına bağlı kılan cümlelerdir.
Parayı alırsam, doğru eve döneceğim. 


www.tr-arsivim.tr.gg

 
  www.tr-arsivim.tr.gg Web Sitemizde 555082 ziyaretçi (1919360 klik) Bize ulaşın: tr.arsivim@gmail.com
Site içerisindeki materyallerin kaynak gösterilmeden kopyalanması ve yayınlanması yasaktır.
Sitenin Her HakkıMurat Alparslan Kişisince Saklıdır. ßy SysTem FaiLeD`` Rebellious ®Copyright © 2008
 
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
tr-Arsivim.tr.gg
tr-Arsivim.tr.gg
tr-Arsivim.tr.gg
TR-Arsivim.tr.gg
Home Page Ödev indir Mustafa Kemal Atatürk Müzik Dinle Slayt izle Travian Arşivi Bedava Sms indir Messenger Arsivi Murat Alparslan İstek ve Şikayet
TR-Arsivim
Atatürk
Ana Sayfam YapSık Kullanılanlara Ekle
www.TR-Arsivim.Tr.GG tr.gg - Türkçe Arşivim - www.tr-arsivim.tr.gg - Css - Tasarim Kodları - HtmlKod - Html Kodlari - Tema Kodları - Şablonlar - Css - Free Design - Free Templates - Open Design - Open Designs- Designs- Template - Tasarim Merkezi - Css - Tr.gg - De.tl - Ru.gg - Page.tl - Bedava Kod - 2008 Css - Design - Tasarı - Oyun - Toplist - Yeni Liste - Tr.gg - Free Css - Red Tasarim Yapımı - Yap - tr.gg - İceblue Tasarım - Red Tasarım - Tasarımcınız - Buton - Css Menü - Free Css Design - Css Templates - Tr.gg - Downlaods - Oyun Downloads - Mp3 Downloads - Film Downloads - İnndir - Tamindir - Bedava-Sitem - 2008 Oyunları İndir - Süper Tr.gg Tasarımları - 2008 - tr.gg - Yeni Liste Toplist - Netlog.com - Static - Menüler - MenuS - Designs - Html Kodlar - Html Codes - Java Code - Yazı Kodları - Film Kodları - Oyun Kodları - Yılın Haberi - En Büyük Tasarim Sitesi - TR.GG - Merkez Tasarim - Tasarimm - Css css css css css - Css Tasarim Merkezi - Google Arama Motoru Kayıt - Add Url - Toplist - Kodlar - Yahoo Ekle- CSS Dersleri - Tablo Özellikleri - CSS Link Özellikleri - Photoshop Dersleri - Css Link Özellikleri - Free Template Tasarimlar - Free Css Tasarimlar - Google Arama En Üstte Çıkma Yolları - En Üstte Çıkma Yolu Resimli Anlatım - Tasarim Yapımı - QaRiZMa İNdİr Travian 3speed - En Büyük Güncel Oyun - Travian Altın Kazanma Hileleri - Oyun Kodları - Site Yarışması - Pc Oyunları -Qarİzma İndir - Metin 2 Hileleri - Oyun Oyna - Türkiyenin Merkezi - tr-arsivim - www.tr-arsivim.tr.gg - Suzan Mehmet Gönç Lisesi - Cep sms arşivi - Msn ile ilgili herşey - Aşk ile ilgili herşey - Travian arşivi - slayt arşivi - büyük ödev arşivi - msn hack programı - tr.gg - toplist - backlink - pagerank 5 tr.gg sitesi - murat alparslan - System FaiLeD`` - günlük burç sorgula - resim arşivi - video arşivi - fb - gs - bjk - ua - 10 parmak klavye programı indir - Youtube Sorunsuz Giriş - youtube gir tunel - smsler - bedava sms at - pagerank 6 tr.gg - yılmaz erdoğan şiirleri dinle - yılmaz erdoğan şarkıları - yusuf hayaloğlu şiirleri - tr.gg tr.gg tr.gg tr.gg Türkçe GG - Html Kodları, Pagerank , tr-arsivim , Site Ekle, Cassio Lincoln Show Videoları, Azbuz, Wordpress, Mynet, Blogsport , De.tl , Xat.com , KodBul , Html Mekani , 2008 page rank nedir , page rank , pagerankchecker , pagerank ölçme , pagerank değeri , pagerank , pagerank , pagerank ölçme,pagerank öğren , pagerank kontrol , mypagerank ,page rank nedir , page rank , googlepagerank checker , pagerankchecker , toplistkod - http://tr-arsivim.tr.gg Design page rank nedir , page rank , googlepagerank checker , pagerankchecker , pagerank ölçme , pagerank değeri , sitenizin pagerank değeri nedir ? , pagerank , pagerank pagerank , pagerank , gelecek pagerank , pagerank ölçme,pagerank öğren , pagerank kontrol , mypagerank , page rank , googlepagerank checker , pagerankchecker , pagerank ölçme , pagerank değeri , mypagerank , sitene ekle kodlar gg System FaiLeD Rebellious msn Hack tr.gg tr.gg tr.gg tr.gg System FaiLeD www www Bedava kontör Kaspersky 7.0 Serial 2014 e kadar GG GG Sude İnternet Cafe Sohbet Chat Bedava Sitekutusu
Tr.gg Türkçe Arşivim Ödev Arşivi Müzik Arşivi . Siteni Ekle Html Kodları Sms Arşivi Cassio Lincoln Siteni Ekle Suzan Mehmet Gönç Lisesi I Can Football